Talmud to nie żydowski „Mein Kampf”!

Trudno oprzeć się wrażeniu, że autor haniebnych słów przyrównujących Talmud do „Mein Kampf” odczuwa jakieś nieokreślone uczucie dumy ze swego antysemityzmu, kiedy tylko używa słowa „Żyd”. Dlaczego nieokreślone?
Bo w moim odczuciu postawa autora tych i innych stwierdzeń przeciw Żydom jest niemoralna, nietolerancyjna i ksenofobiczna. Księdza Jacka Międlara ogranicza, jeszcze, strach przed sankcją prawną za antysemickie nawoływania. Widać, że „wiatru w żagle” dostaje od środowisk nacjonalistycznych i gdyby tylko propagował nacjonalizm byłoby „pół biedy”. „Cała bieda” w tym, że ksiądz katolicki Jacek Międlar korzysta z przywileju „późnego urodzenia”, ale nie ma pewności, choć istnieje duże prawdopodobieństwo, czy w czasie Holokaustu, nie zajmowałby się polowaniem na Żydów lub co najmniej szmalcownictwem. Powiedzmy sobie szczerze i w konwencji księdza Jacka Międlara, że kiedyś dla takiego byłaby kulka, dziś tylko wzruszenie ramion i modlitwa o uzdrowienie. Modlę się za Ciebie…
Wróćmy do słów porównujących Talmud z „Mein Kampf” Adolfa Hitlera… Przede wszystkim trzeba jednoznacznie powiedzieć, że Talmud nie jest niczym innym niż sztuką czytania i interpretowania Tory. Naprawdę, nie można zrozumieć judaizmu, jeżeli nie rozumie się powiązania Tory Pisanej (Tora Szebichtaw) z Torą Ustną (Tora Szebealpe). Księdzu katolickiemu wypada powiedzieć coś, co powinno mu utkwić głęboko w sercu: chochmat adam tair panaw – „mądrość człowieka rozświetla jego twarz”. Talmud uczy sztuki czytania i interpretowania, a zatem rozumienia Tory.
Zanim wyjaśnię znaczenie Talmudu dla judaizmu, wyjaśnię samo pojęcie
„Talmud”. Rdzeń hebrajski tego słowa to lamed-mem-dalet, czasownik lomed oznacza „uczyć się”.
By zrozumieć czym jest Talmud konieczne jest zapoznanie się z kilkoma podstawowymi słowami dotyczącymi struktury Talmudu.
Mamy tu słowo: Miszna, którego rdzeń wywodzi się od szana, oznaczającego „powtarzać”. Miszna jest podstawą Talmudu. Na Misznę składa się 60 traktatów ułożonych w sześciu porządkach. Dlatego nazywa się czasem Talmud słowem Szas, czyli 6 porządków. Tekst Miszny służył za podstawę talmudycznych debat w dwóch centrach nauki – mianowicie w
Babilonii i w Izraelu. Zapis tych dyskusji, odbywanych mniej więcej przez trzy stulecia, nazywa się Gemara. Czyli jedna Miszna i dwie Gemary. Z tego powodu istnieją też dwa Talmudy – Babiloński i Jerozolimski. Niezmiernie cenne i pomocne w studiowaniu Talmudu jest zapoznanie się z poglądami tanaitów i amoraitów. Jest niezmiernie ważne wiedzieć, czy konkretne zdanie w Talmudzie zostało wypowiedziane przez tanaitę, czyli jednego ze starszych nauczycieli, których było sześć generacji od Hilela do Rabiego, czy przez któregoś z amoraitów, dzielących się na dwie grupy, w Babilonii i w Izraelu.
Chociaż amoraici z ostatniej generacji, Rawina i raw Aszi, zredagowali tekst Talmudu Babilońskiego, Talmud nigdy nie został zamknięty ani skanonizowany, bo przeczyłoby to jego zasadniczej idei. Nauka w jesziwie rozpoczyna się od Talmudu Babilońskiego.
Zadaniem Talmudu jest sprecyzowanie i ustalanie zakresu danego przykazania. Talmud, co powinni wiedzieć jego krytycy, nie uczy normatywnego prawa żydowskiego, czyli halachy. Religijny Żyd we wszystkim chce kierować się Torą i halachą, a życie, z uwagi na swoją zmienność, zmusza wciąż do formułowania nowych pytań, pytań których jest zatrzęsienie.
Talmud nie jest przewodnikiem halachicznym, ale
z Talmudu uczymy się sposobu myślenia, dzięki któremu jesteśmy zdolni halachę wywieść. Jest to bardzo istotne, by rozumieć, że Talmud poprzez żywe i dynamiczne podejście do Tory Pisanej ustrzega nas przed popadaniem w bałwochwalcze czczenie tekstu dla niego samego. Zachowawcze podejście do tekstu pozbawia go znaczenia, sprawia, że święty tekst jest martwy i nie przemawia do nas i okazuje się zupełnie nieadekwatny do nowych sytuacji życiowych. Talmud to Tora Szebealpe, czyli inaczej Ustna Tora. Oznacza to, że Talmud należy studiować w dyskusji poprzez praktykę ustnego przekazywania wiedzy z rabina na ucznia i niemilknące dialogowanie, stałe pilnowanie i kwestionowanie toku myślenia z towarzyszem nauki. Taki sposób nazywamy chawruta.
Talmud nie jest więc książką, lecz sposobem myślenia. W odniesieniu do Talmudu użyć można określenia: jam hatalmud, a więc morze Talmudu. Odzwierciedla ono dwie jego cechy: po pierwsze ogrom, a po drugie brak ściśle oznaczonych szlaków. Ludzie, którzy krytykują Talmud są jak ci, którzy wpadli do wody i zachłysnęli się, jawi się im jako groźny żywioł, dla „wytrawnych żeglarzy” jest idealnym akwenem do wędrówki, oni są talmide chachamim. Określenie to oznacza „mądry uczeń”, co pozornie jest zestawieniem sprzeczności, bo jeśli ktoś jest uczniem to nie osiągnął, jeszcze,
mądrości.
Talmud jest stałym poszukiwaniem prawdy i mądrości, można powiedzieć, że Talmud stale rozwija się, kroczy ku rzeczywistości, jest na nią nakierowany, w tym ruchu rodzi się mądrość. Nietypowość i niezrozumienie Talmudu bierze się z ciągłego napięcia pomiędzy Torą Pisaną i Torą Ustną. Zwrócić trzeba szczególną uwagę na język Talmudu i nie chodzi tu o hebrajski, czy aramejski, ale ekspresyjność, która pozwala wejrzeć w rzeczywistość, w relacje istniejące w świecie.
Pierwszą cechą języka Talmudu jest jego precyzja. To nie jest zbiór pomieszanych bez składu i ładu zdań i opowieści, legend i mitów. Tylko, temu kto Talmudu nie zna albo zaznajomił się z nim pobieżnie się, może się on tak właśnie jawić. Talmud powstawał przez prawie pięćset lat, a jego autorami byli mędrcy i z pewnością przemyśleli każde słowo, które w nim jest. Pamiętajmy, że Talmud nigdy nie miał był spisany, Talmud jest Torą Ustną, sposobem myślenia. Spisanie Talmudu było rezultatem obawy, że Tora Ustna się zagubi, ulegnie zapomnieniu. I ta specyficzna forma zapisu została wybrana właśnie po to, żeby zapobiec bałwochwalczemu uwielbieniu dla tekstu jako takiego, którego ostatecznym następstwem jest demagogia i fanatyzm religijny. Z przejawem precyzyjności języka talmudycznego mamy do czynienia, gdy zapoznamy się z argumentację samego wywodu, badającego jakąś kwestię. Talmud, w swej językowej doskonałości, podobny jest do matematycznego dowodzenia, a jego uporządkowanie jest doskonałe. Owa precyzja ukaże się studiującemu Talmud, dopiero po dłuższym czasie cierpliwego uczenia się.
Pamiętać powinniśmy, że Talmud w dobieranych przykładach, które są rozważane, sięga po dziwność i nieprawdopodobieństwo, by plastycznie określić granice stosowalności reguły czy zasady, określając przestrzeń, w której inne, a więc bardziej codzienne i przez to powszechne będą się mieścić.
W Talmudzie idzie o pewną teorię i filozofię prawnych koncepcji, a nie o jakieś rzeczywiste zdarzenie, które gdzieś, kiedyś miało miejsce. To jest Talmud. Talmud jest o myśleniu i budowaniu koncepcji. Dlatego język Talmudu to język dialogu, a to oznacza dwie opinie, prezentację stanowisk dwóch stron. Dialog Talmudu ożywia spór, czy bardziej podział opinii zwany machloket. Nie, nie idzie tu o spór w sensie zwady, czy kłótni, ale o wymianę zdań, koncepcji dotyczących odrębnych spraw, a nie jednej i tej samej.
W Talmudzie, wszystko jest powiązane ze wszystkim, cała Tora jest jednym zagadnieniem, czyli kol hatora kula jinan echad hu.
Talmud w ciągłym dialogowaniu, stałym wypytywaniu się, ciągle tworzonych pytaniach i odpowiedziach jest antydogmatyczny i antyideologiczny. To sprawia, że jest on w pełni demokratyczny, choć dysponujemy regułami pozwalającymi określić, gdzie leży racja. Ktoś, kto „ledwie liznął” Talmud jest całkowicie zdezorientowany właśnie z tej przyczyny, że nie zna tych reguł i dlatego nie dostrzega wspaniałego wewnętrznego porządku i spójności, która w Talmudzie istnieje.
Język jest podstawą myślenia, a myślenie jest tym „obrazem” Boga, według którego zostaliśmy stworzeni. Zdolność myślenia jest tym, co w człowieku określane zostało jako celem Elokim, a więc stworzenie na podobieństwo Boga. Sugerującym, że Talmud to hitlerowski „Mein Kampf” wyjaśniam, że chodzi tu o istotę Boga i że tą cechą przekazaną człowiekowi jest zdolność do intelektualnej percepcji. Zdaje się, że brakuje jej katolickim ignorantom.
Talmud wyzwala w nas umiejętność tego, żeby na podstawie wcześniejszych koncepcji halachicznych, wygenerowywać nowe zasady prawne, które są spójne z poprzednimi, wykształca zdolność spojrzenia na analizowane zagadnienie w nowy sposób, z innej strony i z nowego punktu widzenia. Ta wielopunktowość jest bardzo istotna, bo bez tego nie ma mądrości. Tylko dzięki temu możliwe jest odkrywanie nowych aspektów Boskiego świata. Sama Tora podsuwa nam tę ideę, bowiem dowiadujemy się z niej, że Bóg tworzy świat słowem. Oczywiście musimy mieć świadomość, że stosując te określenia do Boga posługujemy się antropomorfizmami, lecz tylko w celu opisania istoty świata i istoty człowieka. Talmud pozwala na stałe poszerzanie i budowanie własnej myśli, języka, a przez to kształtowanie swego świata.
Talmud poprzez kształtowanie ludzkiej mądrości ujawnia w ludziach dążenie do nowości, do rozstrzygania coraz to nowych zagadnień. Talmud, na podstawie Tory, pomaga zrozumieć wszelkie pojęcia współczesności i pozwala na ich umiejscowienie w Boskim porządku. Talmud dostarcza narzędzi potrzebnych do tego, by zrozumieć nowe zjawiska pojawiające się w świecie. Chodzi o umiejętność wygenerowania nowych pojęć i rozstrzygnięć na podstawie wcześniejszych zasad, które Tora zawiera.
Myślenie talmudyczne charakteryzuje się, przede wszystkim, tym , że uczy zdolności tego, co nazywa się kreatywnością, czy też myśleniem lateralnym. Talmud jest ogromnym hołdem złożonym ludzkiej inteligencji.
Emmanuel Levinas powiedział, że „Życie talmudysty nie jest niczym innym, niż stałym odnawianiem słowa inteligencją”. Bo czym właściwie jest myślenie? Mogło, by się zdawać, że jest ono tylko pewną zdolnością do konstruowania stale nowych permutacji, tylko mnożenia wyliczeń. Ludzki umysł jest wyjątkowy właśnie w tym, że jest zdolny do generowania zupełnie nowych konceptów i pojęć. I to jest to, co Talmud przekazuje na wyższym poziomie jego zrozumienia.
Talmud charakteryzuje się także wielopunktowością podejścia do analizowanego zagadnienia, próbuje je rozgryźć, przeanalizować z wielu, różnych, punktów widzenia. I zawsze próbuje Talmud określić i przebadać wszystkie możliwości. Gdy to się stanie dostrzegamy konceptualną nowość w danym zagadnieniu.
Tora i Talmud to jedna idea, to wzajemne dopełnienie. Tora jest objawieniem Boga człowiekowi, a Talmud z kolei jest wzniosłym sposobem myślenia, w którym obraz Boga, według jakiego zostaliśmy stworzeni, czyli celem Elokim, nasza intelektualna percepcja, zdolności umysłowe są w pełni realizowane.
Dla łatwo rzucających słowa, dla księdza Jacka Międlara i jego akolitów, przestroga.
Talmud należy czytać z dużą ostrożnością i zwracać uwagę na wszystkie możliwe logiczne implikacje danego stwierdzenia. Trzeba też próbować ogarnąć wystarczająco duży fragment tekstu, gdzie dochodzi on do pewnych logicznych konkluzji, żeby dostrzec całość!
Powinni oni wiedzieć i pamiętać, że oddanie się Talmudowi skutkuje mądrością. Ale istotniejsze od tego, ile się razy Talmud przeczytało jest, co się z niego zrozumiało i czy jesteśmy przygotowani, by Talmud nas zmienił.
Pytanie do oszczerców nazywających Talmud ohydnym przekleństwem jest nie ile razy Talmud przeszli, ale ile razy Talmud przeszedł przez nich?
Propagowanie przesądów, które istniały i istnieją w Polsce na temat Talmudu, nie świadczy dobrze o antysemickich wojownikach.
Mądry jest ten, kto uczy się od każdego. To jest otwartość na drugiego człowieka, przywitanie go i podejście ku niemu.
Talmud ze swoim ogromem wiedzy i kreatywnym podejściem do rzeczywistości jest przewodnikiem żydostwa przez całą jego historię.
Oni potrafią tylko krzyczeć: „Duma, duma narodowa duma”.

Informacje o Rothkirch

Denn, wie du anfingst wirst du bleiben, so viel auch wirket die Not und die Zucht das meiste nämlich Vermag die Geburt und der Lichtstrahl der dem Neugebornen begegnet.
Ten wpis został opublikowany w kategorii Antysemityzm, Żydzi i oznaczony tagami , . Dodaj zakładkę do bezpośredniego odnośnika.

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Możesz użyć następujących tagów oraz atrybutów HTML-a: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>